Wiatr od morza, wiatr od lądu

  • SŁOWA: NORMAN LEWIS, „GŁOSY STAREGO MORZA”
  • MUZYKA: ALEJANDRO AMENÁBAR, „MAR ADENTRO” („THE SEA INSIDE”)

Mam takie płyty, które trafiły na moją półkę zupełnym przypadkiem. Nie chodzi o te momenty, w których idziecie przez sklep i jakiś album nagle pojawia się w waszych rączkach i tak już zostaje. Albo kiedy jakaś płyta z promocji w supermarkecie wpadnie wam do koszyczka i zauważacie to dopiero przy pakowaniu zakupów („Ooooch, płyta Kowalskiej, która śpiewa Ciechowskiego za 14,99… Nie mam pojęcia, skąd ona się tu wzięła, przecież przyszłam tylko po najpotrzebniejsze rzeczy, mleko, ziemniaki i pomelo, pewnie już nie można zwrócić, no trudno, jakoś to przeżyję”).

Czasami ktoś chce zrobić miejsce na swoich półkach i pozbywa się płyt, a tak się składa, że ja prowadzę schronisko dla tych niechcianych. Przygarniam zatem, ale nie słucham ich wszystkich na raz od razu. Czasami się odleżą i czekają na swój moment. Czasami jest to moment idealny. Tak było z „The Sea Inside”. Albo „Mar adentro”, jeśli ktoś woli w najoryginalniejszym oryginale.

Na pracę domową w pracy zadano mi przeczytanie „Głosów starego morza” Normana Lewisa i słowem kluczowym w szukaniu odpowiedniej muzyki zostało to ostatnie w tytule. Niepotrzebni mi byli piraci, a większość morskich soundtracków, które znam, związana jest właśnie z czarną banderą. Już miałam wracać do „Cast Away” Silvestriego, ale zupełnie nie o to chodziło.

Chodziło o piszczałki, wyobraźnia podpowiadała mi szklane harmoniki, ba! dudy, coś na miarę Hevii, ale nie tak dosłownie wyspowe. To musiała być jednak Hiszpania, nie Szkocja. Tam musiała być gitara, koniecznie hiszpańska, ze strunami, które łaskoczą palce Hiszpana, bo przecież Lewis o Hiszpanii pisał.

To wszystko muzyką opowiedział mi Alejandro Amenabar, znaleziony w moim schronisku dla dźwięków. Człowiek-wszystko: potrafi sobie sam film wymyślić, napisać, nakręcić i jeszcze skomponować do niego ścieżkę dźwiękową. Do współpracy przy tym ostatnim zaprosił Carlosa Nuneza, który zagrał mi na tych wszystkich dudach, nie tylko irlandzkich, ale i tych ze wszystkich chyba zakątków Półwyspu Iberyjskiego (Tak! Mieli swoje własne, gaita!), birimbao, okarynach i flecikach.

I nie o morzu, którego trzeba się bać, albo z nim walczyć tylko o takim, które jest kapryśne, ale jednak współpracuje z tymi, którzy weszli z nim w jakiś związek. Tak, jak ludzie z „Głosów starego morza”.

Na kompie czytałam, jeszcze w erze przedKundlowej.

Lewis pięknie ich opisał – mieszkańców dwóch nadmorskich wiosek, jednej rolniczej, drugiej rybackiej, których życie i obyczaje zależą od wielkiej wody. I którzy ją za to szanują. Nic dziwnego, że Lewis właśnie tam postanowił spędzić trzy sezony wakacyjne. Druga wojna świata ledwo co się skończyła. Nie było wiele takich miejsc, szczególnie w Europie, którym darowała.

W pierwszym sezonie Lewis z dobrze opanowanym zachwytem opisuje tę szczególną relację ludzi z morzem. Sam się dostosowuje – nie pcha się, nie stara się przekupić rybaków pieniędzmi, żeby zabrali go na swoją łódkę. Stara się zdobyć ich zaufanie wytrwale ćwicząc łowienie, chce im się na coś przydać, wtopić się w nich. Nie narzuca się, nawet nie marudzi, kiedy kucharka gotuje mu na obiad jakieś ochłapy, bez pieczątki sanepidu. Je to, co wszyscy i je tak, jak oni.

[Chyba nie można dostąpić większego zaszczytu podróżując niż zaproszenie miejscowych do wspólnego posiłku – na ich zasadach, w ich gronie, według ich przepisu; coś cudownego]

A okładka wygląda tak. Ze strony Wyd. Czarne podebrałam.

Lewis odwiedza te nadmorskie wioski przez trzy sezony i te trzy sezony wystarczą, żeby zmieniły się nie do poznania. Bo pojawiają się w nich turyści, inni niż Lewis. Tacy z aparatami, wymaganiami i, przede wszystkim, pieniędzmi. Okazuje się, że są w stanie dać mieszkańcom większe bogactwa niż morze. To jest koniec układu, koniec tradycji i koniec wiosek, rybaków i rolników, takich, jakimi jeszcze zdążył poznać je Lewis.

Kiedy rozmawiałam z redaktorką książki, powiedziała jedno ważne zdanie. Że samo nasze pojawienie się w jakimś miejscu zmienia je.

Nawet jeśli chcemy tylko zrobić parę zdjęć i kupić na pamiątkę magnes na naszą lodówkę. A może właśnie szczególnie wtedy.

Reklamy

One thought on “Wiatr od morza, wiatr od lądu

  1. chyba to już druga pozytywna ocena tej książki, jaką czytam, więc – kto wie – jeśli napotkam, to może się skuszę, poza tym, to Hiszpania, a ja Hiszpanię z jakiegoś powodu darzę szczególnym czytelniczym sentymentem
    nie było mnie tu wcześniej, ale czytanie ze słuchaniem bardzo do mnie przemawia, też tak lubię

Tu, tu kliknij!

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s